Tôm Việt bị cản chân bởi sản xuất manh mún, nhỏ lẻ

5 months ago harley 0

Theo báo cáo trong 3 tháng đầu năm, ngành xuất khẩu tôm Việt đang gặp khá nhiều khó khăn trong việc xuất khẩu đi các nước. Nguyên nhân chính của vấn đề được xác định là tình trạng sản xuất manh mún, nhỏ lẻ. Vậy thực tế của tình trạng này ra sao?

Xuất khẩu tôm Việt bị cản chân

Trong 3 tháng đầu năm ngành xuất khẩu tôm tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn. Cụ thể tỷ trọng ngành giảm 11% về lượng và giảm 16,2% về trị giá so với cùng kỳ năm 2018, đạt 67,7 nghìn tấn với trị giá 611,3 triệu USD.

Những khó khăn dẫn đến việc cản chân ngành xuất khẩu tôm ban đầu được xác định bởi nhiều quốc gia cùng thời điểm đều lên kế hoạch phát triển nuôi tôm mạnh mẽ làm cho xu thế nguồn cung cao và giá tôm chưa thể tăng trong những tháng đầu năm.

Xuất khẩu tôm Việt Nam

Đứng trước những khó khăn chung về ngành tôm như thế, Việt Nam còn phải đối mặt với tình trạng biến đổi khí hậu. Vì thế để tăng diện tích cũng như chất lượng tôm cần phải đầu tư các trang thiết bị trong ngành kỹ thuật.

Đặc biệt, nguyên nhân chính làm cản chân sự phát triển của ngành tôm Việt là có đến 70-80% diện tích ngành sản xuất tôm theo quy mô manh mún, nhỏ lẻ. Thực trạng này dẫn đến khó khăn trong hội nhập, và làm cho tình trạng này trở nên trì trệ, làm tiêu tốn theo chi phí đi kèm.

Những lý do khác khiến cho xuất khẩu tôm gặp khó khăn

  • Giá nguyên liệu tăng

Chi phí sản xuất trong ngành tôm Việt hiện nay còn quá cao. Điều này làm cho giá tôm nguyên liệu tăng cao hơn so với giá xuất khẩu. Ngoài ra các chi phí về thức ăn chăn nuôi, con giống, thuốc thú y… chiếm tới hơn 70% tổng chi phí cho mỗi chu kỳ nuôi tôm. Trước tình thế giá nguyên liệu tăng thì hầu hết chi phí đầu vào này lại phụ thuộc hoàn toàn vào các tập đoàn nước ngoài, khiến giá thành sản xuất tôm Việt luôn cao hơn so với các nước khác.

Có một điều đáng nói ở đây là cho dù nhu cầu tiêu thụ tôm thế giới vẫn tăng cao, nhưng giá tôm thế giới lại không tăng. Một số nước hiện nay áp dụng nhiều công nghệ, kỹ thuật phát triển mới như Ấn Độ và Indonesia, vì thế mà giá cả xuất khẩu tôm cũng trở nên cạnh tranh khốc liệt.

  • Rào cản kỹ thuật tăng

Thị trường tôm Việt không chỉ bị cản chân bởi giá nguyên liệu hay sản xuất nhỏ lẻ mà trong điều kiện nuôi trồng, các doanh nghiệp thủy sản cũng đang phải đối mặt với những khó khăn về rào cản kỹ thuật và thương mại. Lý giải điều này là do tại các thị trường chủ lực, như EU, Nhật Bản, Hàn Quốc họ đã áp dụng những công nghệ hiện đại nhất vào ngành tôm, khiến cho chi phí không những giảm mà giá cả tôm cũng không cần cạnh tranh quá cao.

nuôi tôm công nghệ cao

Bên cạnh đó, yếu tố này còn bị ảnh hưởng bởi chính sách cấp cấm nhập khẩu tôm và thịt tôm chưa nấu chín, kể cả tôm đã được tẩm ướp dùng cho người vào thị trường tại Australia. Điều này dẫn đến hàng loạt những thay đổi một cách đột ngột, gây cho các doanh nghiệp xuất khẩu tôm sang thị trường này gặp rất nhiền khó khăn và thiệt hại rất lớn.

Không chỉ riêng ở thị trường Australia, mà cae đất nước Hàn Quốc cũng đã thông báo sẽ kiểm dịch với các lô hàng thủy sản xuất khẩu vào nước này, trong đó có mặt hàng tôm mà Việt Nam hiện đang là nhà cung cấp lớn nhất.

Chính phủ nói gì về tình trạng sản xuất manh mún, nhỏ lẻ

Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Văn Ninh khẳng định: Sản xuất manh mún, nhỏ lẻ khiến cho nền kinh tế nông nghiệp của nước ta phát triển thiếu bền vững, tính cạnh tranh của sản phẩm với khu vực và thế giới còn thấp. Người nông dân tuy không còn đói ăn, nhưng chưa thể giàu. “Đây là thách thức lớn đối với nước ta, nhất là trong bối cảnh hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng”. Như vậy Chính phủ đã xác định được lý do của tình trạng sản xuất nhỏ lẻ. Tuy nhiên đây là vấn đề đòi hỏi tính đồng bộ cao, vì thế không thể khắc phục ngày một ngày hai.

Để cải thiện những khó khăn trong tổ chức sản xuất nông nghiệp đặc biệt là ngành xuất khẩu tôm, Việt  Nam cần có những ứng dụng khoa học vào sản xuất nông nghiệp, đặc biệt phải tập trung phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp theo hướng bền vững, tính cạnh tranh cao, phát triển các sản phẩm thủy sản tiện lợi…. Thế nhưng năng lực sản xuất thực tế của chúng ta đều chưa thể đảm bảo tất cả các yếu tố đó. Đó chính là rào cản mà người nông dân trực tiếp nuôi trồng tôm rất khó để bứt phá lên được.

Như vậy, tình trạng tôm không thể xuất khẩu là do tác động của nhiều lý do, tuy nhiên rào cản lớn nhất ngăn cản sự phát triển xuất khẩu tôm chính là sản xuất manh mún, nhỏ lẻ. Mong rằng các doanh nghiệp, các cơ quan, các cấp, ngành, Bộ cùng tham gia khắc phục những khó khăn mang tính đồng nhất này để việc sản xuất và xuất khẩu tôm Việt thoát khỏi những cản trở, đưa kinh tế phát triển theo đúng “đà” thuận tự nhiên.